Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), với 16 triệu nam giới trưởng thành hút thuốc lá, Việt Nam là một trong những quốc gia hút thuốc lá nhiều nhất trên thế giới. Ước tính chi phí mua thuốc lá của người Việt Nam lên tới 22 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Các bệnh liên quan thuốc lá là nguyên nhân dẫn đến hơn 40 nghìn người tử vong tại Việt Nam hằng năm, tương đương khoảng 100 người chết mỗi ngày.
Hút thuốc lá không chỉ gây hại sức khỏe của người trực tiếp hút thuốc, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của những người hút thuốc lá thụ động, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Trong khói thuốc chứa bảy nghìn chất hóa học trong đó có 69 chất gây ung thư, do đó, khi người lớn hút thuốc lá thụ động sẽ bị mắc các chứng bệnh ung thư phổi, các bệnh về tim mạch, ung thư vú, bệnh động mạch vành, xơ vữa động mạch, gây các triệu chứng kích thích đường hô hấp, tăng nguy cơ đẻ non và trẻ nhẹ cân. Ở trẻ em, gây nên các bệnh viêm đường hô hấp, hen, viêm tai giữa, đột tử ở trẻ sơ sinh (SID), kém phát triển chức năng phổi và làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh khác. Không chỉ nam giới hút thuốc lá, mà có tới 0,9% nữ giới hút thuốc lá. Trẻ được sinh ra từ những bà mẹ này thường nhẹ cân, sinh non và những biến chứng muộn về sau.
Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá được QH thông qua tháng 8-2012, nhưng thực tế việc thi hành các điều luật này còn ở mức thấp. Theo Nghị định số 176/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, cá nhân hút thuốc lá nơi công cộng sẽ bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đến 300.000 đồng... Quy định là vậy, nhưng thực tế, nhiều người vẫn vô tư hút thuốc lá ở những nơi không được phép mà không gặp bất kỳ động thái nào từ những người có trách nhiệm. Lực lượng xử lý, xử phạt hành vi hút thuốc ở khu vực cấm còn mỏng, số người vi phạm đông, diễn ra trên địa bàn rộng. Bên cạnh đó, ngành y tế chưa có đơn vị thanh tra chuyên trách bảo đảm việc xử phạt diễn ra triệt để, kịp thời.
Hút thuốc lá có hại cho mình và sức khỏe cộng đồng, lời cảnh báo này dường như chưa có tác dụng. Gần một nửa nam giới ở Việt Nam vẫn hút thuốc có nghĩa là còn rất nhiều người chưa nhận thức được tác hại to lớn của khói thuốc. Họ là ai? Họ chính là người cha, người anh, người chồng trong gia đình. Họ hút thuốc, không những không bảo vệ được sức khỏe của bản thân mà còn ảnh hưởng sức khỏe của người thân, ruột thịt. Với tư cách là tổ chức đại diện quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ Việt Nam, những năm qua, Hội LHPN Việt Nam đã nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, phối hợp liên ngành tăng cường công tác tuyên truyền, vận động. Mô hình câu lạc bộ "Phụ nữ có người thân không hút thuốc" ra đời và gắn với các hoạt động chăm sóc sức khỏe của các cấp hội. Hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá (31-5- 2015), Hội LHPN Việt Nam tổ chức mít-tinh lớn với chủ đề "Phụ nữ có người thân không hút thuốc - Vì môi trường không khói thuốc", nhằm thúc đẩy hơn nữa vai trò của phụ nữ - người bà, người mẹ, người chị trong gia đình, động viên, khuyên nhủ người thân giảm tác hại của thuốc lá cho bản thân và những người chung quanh, gắn với quyền của phụ nữ và trẻ em được sống trong môi trường trong lành.
Để Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá đi vào đời sống, cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân. Nhưng, để luật phát huy hiệu lực, các cơ quan chức năng phải phối hợp, vào cuộc quyết liệt, mạnh mẽ, hình phạt phải nghiêm, đồng bộ và thường xuyên. Những lời "thủ thỉ" của chị em như "mưa dầm, thấm lâu", nhưng tác hại của khói thuốc lá lại đang từng giây, từng phút len lỏi, đe dọa nghiêm trọng sức khỏe mỗi gia đình, đặc biệt là thế hệ tương lai.
